15. โรคกลัวที่ชุมชน หรือ อาการกลัวที่โล่ง (Agoraphobia)
โรคกลัวที่ชุมชน หรือ อาการกลัวที่โล่ง (Agoraphobia) เป็นโรควิตกกังวลชนิดหนึ่งซึ่งเกิดจากความกลัวที่จะเกิดอาการตื่นตระหนก (panic
attack) ในสถานที่ที่หนีออกไปลำบากหรือไม่มีคนช่วยเหลือ
ผู้ป่วยจากโรคกลัวที่ชุมชน จึงมักหลีกเลี่ยงสถานที่สาธารณะหรือสถานที่ที่ไม่คุ้นเคย
ในผู้ป่วยที่อาการรุนแรงอาจหมกตัวอยู่ในบ้านและไม่กล้าออกจากสถานที่ที่คิดว่าปลอดภัย
ลักษณะสำคัญของโรค
Agoraphobia คือ ผู้ป่วยจะกลัวการอยู่ตามลำพัง
หรือกลัวการไปไหนมาไหน ในที่ที่ไม่มีคนรู้จัก เช่น ตลาด โรงภาพยนตร์ ฯลฯ
เพราะเกรงว่าเมื่อมีเหตุการณ์ร้ายแรงเกิดขึ้น กับตนจะไม่มีใครช่วยได้
เพราะฉะนั้นเขาจะอยู่กับบ้าน ไม่ยอมทำอะไร และต้องมีคนรู้จักอยู่ใกล้ๆ
หรือไม่ยอมเดินทางโดยไม่มีเพื่อนร่วมทาง ในระยะแรกๆ ผู้ป่วยจะมีอาการ panic
เกิดขึ้นบ่อย ๆ เมื่อต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ตนกลัว
แต่ต่อมาเขาจะพยายามหลีกเลี่ยงสถานการณ์ เหล่านั้นโดยไม่ออกจากบ้าน
และจะเรียกร้องให้คนใกล้ชิด เช่นสามีหรือภรรยา ตลอดจนญาติ พี่น้องอยู่ใกล้ๆ กับตน
หรือต้องมีเพื่อนร่วมเดินทางไปไหนๆ ด้วยเสมอ ผู้ป่วยมักมีอารมณ์เศร้า วิตกกังวล
และอาการย้ำทำเกิดร่วมด้วยบ่อย ๆ
ที่มาของภาพ :
http://www.vcharkarn.com/uploads/225/225572.jpg (7/4/59)
สาเหตุและปัจจัยเกื้อหนุน
สาเหตุของโรคกลัวที่ชุมชนยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด
คาดว่าโรคกลัวที่ชุมชนเกี่ยวข้องกับอาการวิตกกังวลอื่นๆ, สภาพแวดล้อมที่เคร่งเครียดและการใช้สารเสพติด อาการนี้พบมากในเพศหญิง การใช้ยากดประสาทและยานอนหลับ เช่น เบนโซไดอะซีพีน (benzodiazepines)
อย่างต่อเนื่องจัดเป็นเหตุให้เกิดโรคกลัวที่ชุมชนเพราะการหยุดใช้ยาและการรักษาอาการติดยาดังกล่าว
ทำให้โรคกลัวที่ชุมชนทุเลาลง
งานวิจัยยังได้กล่าวถึงความเกี่ยวข้องกันระหว่างโรคกลัวที่ชุมชนและความลำบากในการรับรู้เชิงสถานที่
(spatial
orientation)
คนปกติสามารถรักษาสมดุลของข้อมูลรวมจากระบบการรักษาสมดุล (vestibular
system) ระบบการรับภาพ (visual system) และการรับรู้อากัปกิริยา (proprioception) แต่ในผู้ที่มีโรคกลัวที่ชุมชนจะพึ่งพาระบบการรับภาพและการรับรู้อากัปกิริยามากขึ้นเพราะระบบการรักษาสมดุลทำหน้าที่ลดลง
ทำให้เสียการรับรู้ได้ง่ายเมื่อการมองเห็นกระจัดกระจาย เช่น
ในที่โล่งแจ้งหรือท่ามกลางฝูงชน และอาจจะมีอาการสับสนเมื่อประสบกับความลาดเอียงหรือพื้นผิวที่ไม่สม่ำเสมอเช่นเดียวกัน ในการศึกษาความจริงเสมือน (virtual reality) ผู้กลัวที่ชุมชนโดยเฉลี่ยสามารถจัดการข้อมูลภาพและเสียงที่เปลี่ยนไปได้แย่กว่ากลุ่มควบคุม
ลักษณะอาการ
อาการวิตกกังวลนี้มักจะประกอบด้วยความกลัวการขายหน้าต่อประชุมชน
เพราะอาการกลัวที่โล่งเป็นอาการนำของอาการตื่นตระหนกที่ทำให้ผู้ป่วยคลุ้มคลั่งต่อหน้าผู้อื่น
ผู้ที่มีอาการกลัวที่โล่งจะมีอาการตื่นตระหนกในสถานการณ์ที่ตนเองอึดอัด
รู้สึกไม่ปลอดภัย ควบคุมไม่ได้ หรือห่างไกลจากสิ่งที่สามารถช่วยเหลือเขาได้
ในรายที่มีอาการมากจะอยู่แต่กับบ้านไม่ออกไปไหนเป็นปีๆ
ผู้มีอาการจำนวนมากชอบที่จะมีผู้มาเยี่ยมอยู่ในบริเวณที่พวกเขาควบคุมได้และ
ชอบที่จะทำงานในที่ๆรู้สึกว่าปลอดภัย ถ้าผู้กลัวที่โล่งออกไปจากเขตปลอดภัยของตน
อาจจะเกิดอาการตื่นตระหนกได้ ความชุกของอาการกลัวที่โล่งในสหรัฐอเมริกาคือประมาณร้อยละ
5
ต่อปี
การดำเนินของโรค
ในพวก Agoraphobia อาการมักเริ่มในวัยรุ่นหรือคนวัยผู้ใหญ่
ความรุนแรงของโรคจะขึ้นๆ ลงๆ และมีระยะที่หายเป็นปกติได้
กิจกรรมหรือสถานการณ์ที่ผู้ป่วยกลัวอาจเปลี่ยนไป ในแต่ละวัน
ในระยะที่มีอาการรุนแรงผู้ป่วยอาจไม่ยอมออกจากบ้าน
หรือหลีกเลี่ยงการอยู่ในที่ที่ไม่มีคนรู้จัก
ทำให้หน้าที่ทางสังคมหรืออาชีพบกพร่องไป
นอกจากนั้นบางรายอาจพยายามลดความวิตกกังวลของคนโดยการดื่มสุรา ใช้ยานอนหลับ
หรือยาคลายความวิตกกังวลจนอาจติดยาได้
และบางรายอาจเกิดโรคจิตทางอารมณ์แบบเศร้าร่วมด้วย
การวินิจฉัย
หลักเกณฑ์การวินิจฉัย
Agoraphobia ของ DSM-III มีหลักเกณฑ์ดังนี้
คือ
1)
การกลัวนั้นมากจนบุคคลผู้นั้นต้องหลีกเลี่ยงการอยู่ตามลำพังหรือการอยู่ในที่สาธารณะ
ซึ่งถ้าเกิดเหตุฉุกเฉินกับตนจะหนีลำบากหรือไม่มีใครช่วย ตัวอย่างเช่น
การอยู่ในที่ที่มีคนหนาแน่น ในอุโมงค์ บนสะพาน หรือในรถโดยสาร ฯลฯ
2) ความกลัวนั้น ทำให้กิจกรรมต่างๆ
ของบุคคลลดน้อยลงเรื่อยๆ จนกระทั่งไม่ทำอะไรเลย
3) ความกลัวนั้นไม่ได้เกิดจากโรคจิตทางอารมณ์แบบเศร้า
โรคประสาทแบบย้ำคิดย้ำทำ บุคลิกภาพแปรปรวนแบบหวาดระแวง หรือโรคจิตเภท
การรักษา
1. จิตบำบัด
2. ยา ไม่ค่อยได้ประโยชน์
ที่รายงานว่าช่วยรักษาโรคนี้คือ monoamine oxidase inhibitors และ tricyclic antidepressants (Goodwin และ Guze
ค.ศ. 1979)
3. พฤติกรรมบำบัด วิธี Systematic
desensitization ปัจจุบันพบว่าใช้ได้ผลดี และรวดเร็ว
อ้างอิง : โรคประสาทแบบหวาดกลัว (phobic
State).(ออนไลน์).แหล่งที่มา
:
http://www.healthcarethai.com/โรคประสาทแบบหวาดกลัว-phobic-State/ 7 เมษายน 2559
: มูลนิธิวิกิมีเดีย.(2558).โรคกลัวที่ชุมชน.(ออนไลน์).แหล่งที่มา :
https://th.wikipedia.org/wiki/โรคกลัวที่ชุมชน/ 7 เมษายน 2559
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น