7. โรคกังวลทั่วไป (Generalized Anxiety Disorder : GAD)
โรคกังวลทั่วไป (Generalized
Anxiety Disorder : GAD) ผู้ป่วยมีอาการกังวลเกินกว่าเหตุในหลายๆ
เรื่องพร้อมกัน ร่วมกับอาการทางกายต่างๆ โดยเฉพาะอาการทางระบบประสาทอัตโนมัติ จนทำให้เกิดปัญหากับผู้ป่วยในหลายๆ
ด้าน
ที่มาของภาพ :
http://www.abc.net.au/reslib/201104/r754808_6290764.jpg (6/4/59)
สาเหตุ
1. ปัจจัยด้านจิตใจ แนวคิดทฤษฎีจิตวิเคราะห์มองว่าอาการวิตกกังวลเป็นจากความขัดแย้งใจจิตไร้สำนึกที่ไม่ได้ถูกแก้ไข
มีความผิดปกติในแง่ของการรับรู้และแปลผลต่อเหตุการณ์ต่างๆ ในลักษณะมองโลกในแง่ร้าย
และยังประเมินความสามารถในการแก้ปัญหาของตนต่ำเกินจริงอีกด้วย
จึงทำให้เกิดความรู้สึกกลัวและกังวล
2. ปัจจัยด้านชีวภาพ ยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับสารสื่อประสาทหลายตัว เช่น GABA,
serotonin ส่วนปัจจัยทางพันธุกรรมยังมีการศึกษาน้อยอยู่
เท่าที่มีก็ไม่พบความเกี่ยวข้องที่ชัดเจน
ลักษณะอาการทางคลินิก
อาการเด่น ได้แก่
-
กลุ่มอาการวิตกกังวล ความวิตกกังวลนี้จะมีมาก(excessive) เป็นอยู่ตลอด(persistent) และเป็นไปกับแทบทุกเรื่อง (pervasive)
เช่น กลัวสามีจะประสบอุบัติเหตุ กลัวลูกถูกทำร้าย กลัวตึกถล่ม
กลัวตนเองเจ็บป่วย ฯลฯ
-
อาการทางระบบประสาทอัตโนมัติ เช่น ใจสั่น เหนื่อยง่าย เพลีย
หายใจขัด เหงื่อออก ท้องไส้ปั่นป่วน
-
อาการระบบกล้ามเนื้อตึงเครียด เช่น ปวดศีรษะ ปวดตามตัว
กระสับกระส่าย ตัวสั่น
- Cognitive
hypervigilance เช่น รู้สึกตื่นตัว ตกใจง่าย วอกแวก
การดำเนินโรค
GAD เป็นโรคเรื้อรัง
เนื่องจากพบร่วมกับโรคจิตเวชอื่นๆ จึงบอกการดำเนินโรคและการพยากรณ์โรคได้ยาก
ส่วนมากพบว่าอาการมักเป็นๆหายๆ และจะรุนแรงในช่วงที่เครียด
หลังจากความเครียดแล้วอาการจะดีขึ้น
การวินิจฉัย
A. มีความวิตกกังวลมากเกินกว่าเหตุ (apprehensive
expectation) ต่อหลายๆเรื่อง
B. ผู้ป่วยรู้สึกว่าไม่สามารถควบคุมความกังวลนี้ได้
C. มีอาการทางกายต่างๆ ดังต่อไปนี้
(อย่างน้อย 3 ใน 6 ข้อ, หรือ ในเด็กมีเพียง 1 ใน 6 ข้อ)
1)
กระสับกระส่าย
2)
อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
3)
มีปัญหาด้านสมาธิ ความจำ
4)
หงุดหงิด
5)
ปวดเมื่อย ตึงตามกล้ามเนื้อ
6)
มีปัญหาเกี่ยวกับการนอน
D. อาการทั้งหมดเป็นอยู่บ่อยๆ นานกว่า 6
เดือน
การวินิจฉัยแยกโรค
1.
โรคทางกาย ต้องแยกจากโรคทางกายอื่นๆ
ทั้งหมดที่มีอาการของความวิตกกังวล
2.
โรคทางจิตเวช ต้องแยกจากโรคจิตเวช เช่น โรคจิต โรคอารมณ์แปรปรวน
และโรควิตกกังวลอื่นๆ
การรักษา
การรักษาที่ดีที่สุด คือ
การรักษาโดยจิตบำบัดร่วมกับการใช้ยา
1.
จิตบำบัด
Cognitive behavior therapy โดยแก้ไขการมองโลกที่ผิดไปของผู้ป่วย
ให้กลับมามองอย่างถูกต้อง ร่วมกับการใช้relaxation technique เพื่อลดอาการทางกาย
Psychodynamic psychotherapy โดยพยายามช่วยให้ผู้ป่วยเข้าใจสาเหตุของความวิตกกังวล
และสามารถทนกับความกังวลนั้นได้มากขึ้น
2.
การรักษาด้วยยา
Benzodiazepine เช่น diazepam ขนาด
5-15 มก./วัน จะช่วยลดอาการวิตกกังวลและอาการทางกายได้ดี
ซึ่งควรให้ยาต่อเนื่องอย่างน้อย 6 เดือน
Selective Serotonin Reuptake Inhibitor (SSRI) การใช้ sertraline หรือ paroxetine ได้ผลดี ไม่ค่อยฝช้ fluoxetineเพราะอาจจะทำให้มีอาการ anxiety เพิ่มขึ้น
การใช้ยา Benzodiazepine หรือ SSRI ควรให้นานต่อเนื่อง 6-12
เดือน หรืออาจจะให้ไปนานกว่านั้นได้ เพราะพบว่าหลังหยุดยาร้อยละ 60-80
มีโอกาสกลับเป็นซ้ำได้อีก ส่วนใหญ่ไม่ค่อยพบอาการดื้อยา (tolerance)
ในผู้ป่วยกลุ่มนี้
Propranolol ใช้เพื่อลดอาการใจสั่น
มือสั่น โดยปรับขนาดยาให้สามารถลดชีพจรได้ 5-10 ครั้ง/นาที
และต้องระวังผลข้างเคียงคือ depression , nausea และ bradycardia
อ้างอิง : โรคกังวลทั่วไป
(Generalized Anxiety Disorder : GAD).(ออนไลน์).แหล่งที่มา :
http://www.dmhweb.dmh.go.th/jvsk/cpsy2/Diag11.htm 6 เมษายน 2559
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น